تاریخ اساطری ایران دکتر ژاله آموزگار
به قول بندهشن « مشی « و « مشیانه » ( آدم و حوای آریاییان ) در چنین روزی تولد یافته اند .از روز شانزدهم آغاز تا بیست و یکم ختم می شد .در ایران باستان دو فصل داشتند تابستان ، زمستان . نوروز جشن آغاز تابستان و مهرگان جشن آغاز زمستان بود . جشن مهرگان بسیار سرور انگیز و با نشاط بود . روز آغاز را « مهرگان عامه » و روز انجام را « مهرگان خاصه » می گفتند فرهنگ فارسی دکتر معین
جشن مهرگان بیش از ۴۰۰۰ سال قدمت دارد.دیرینگی این جشن تا دوره شاه باستانی و بزرگی چون فریدون باز میگردد. فردوسی در شاهنامه به این جشن می پردازد . دکتر کزازی در گونه ای دیگر می گوید : آغاز فرمانروایی فریدون و پیوند او با مهر در شاهنامه چنین سروده شده است :
فریدون چو شد بر جهان کامگار ندانست جز خویشتن شهریار
به رسم کیان تاج و تخت مهی بیاراست با تاج شاهنشهی
| به روز خجسته سرِ مهر ماه | به سر بر نهاد آن کیانی کلاه | |
| زمانه بی اندوه گشت از بدی | گرفتند هر یک ره ایزدی | |
| دل از داوریها بپرداختند | به آیین یکی جشن نو ساختند | |
| نشستند فرزانگان شادکام | گرفتند هر یک ز یاقوت جام | |
| میِ روشن و چهرهٔ شاه نو | جهان گشت روشن سرِ ماه نو | |
| بفرمود تا آتش افروختند | همه عنبر و زعفران سوختند | |
| پرستیدن مهرگان دین اوست | تنآسانی و خوردن آیین اوست | |
| کنون یادگارست ازو ماه و مهر | بکوش و به رنج ایچ منمای چهر |
برچسب: مهرگان,مهرگان اصفهان,مهرگان امیرخسروی,مهرگان نیک,مهرگان ملکی,مهرگان شیمی,مهرگان صنعت آب,مهرگان جشن,مهرگان محلات,مهرنگار رستم,
نویسنده: مریم شجاعی