شعر غنایی از نگاه استاد شفیعی کدکنی
در نظر بسیاری از شاعران رمانتیک ، شعر غنایی شعری است که شاعر « خویشتن خویش » را موضوع آن قرار می دهد و تصور می شد که شعر غنایی ، شعری است شخصی . در صورتی که شعر غنایی ، شعری است کاملا اجتماعی .
به باور استاد شفیعی : شعر غنایی ، سخن گفتن از احساس شخصی است به شرط این که از دو واژه « احساس » و « شخصی » وسیع ترین مفاهیم آن ها را در نظر بگیریم .
شعر غنایی در دوران جوانی جامعه رشد می کند بدین گونه که فرد « خویشتن خویش » را باز می یابد و نداهای درونی خود را می شنود .به کاربردن « من » بیش از حد ، نیاز به لذت ها ، بدبینی برخاسته از دست نیافتن به آرزوها ، رنج حاصل از اندیشه در باره بودن و... از عوامل آن به شمار می رود .
با این همه شعر غنایی در جامعه ای که به پیری رسیده است نیز ظهور دارد .انسان در دوره جوانی و پیری یک نوع احساس دارد اما تعبیر و برداشت او از نوع احساسات در دوران جوانی و پیری یکسان نیست .
توانایی تخیل در آفرینش حوادث و قهرمانان بی کرانه است اما در برابر نفسانیات انسان ، در حدی معین می ایستد ؛ زیرا در نفس انسان احساسات ثابت است این احساسات موضوع شعرهای غنایی است احساساتی مربوط به : فرد ، خانواده انسانیت ، وطن و... . نوع احساسات متغیر است مرگ در دوره ای برای جامعه ای شیرین و برای گروهی وحشتناک جلوه می کند و...
در شعر فارسی ، وسیع ترین افق معنوی ، افق شعر های غنایی است . تقریبا تمام موضوعات رایج ، موضوع شعرهای غنایی محسوب می شوند . شعرهای عاشقانه ، فلسفی ، عرفانی ، مذهبی ، هجو ، مدح و ... مصادیق شعر غنایی هستند .غزل فارسی نمونه خوبی است که می توان در آن آمیزش انواع غنایی را مشاهده کرد . در یک غزل حافظ ، مسایل اجتماعی ( که بر اساس « من » گسترده و اجتماعی شاعر مطرح می شود ) با مسایل خصوصی ( مرثیه دوست و... ) و مباحث فلسفی ( آغاز و انجام زندگی و سرنوشت انسان و... ) و هجو و طنز محیط و وصف طبیعت به هم می آمیزد ؛ در یک زمینه کلی عرفانی سیر می کند .همه انواع جداگانه غنایی هستند که در شعر او ترکیب یافته اند . https://telegram.me/Haoshyangha/19
برچسب:
نویسنده: مریم شجاعی